Czy zobaczymy Tatry? Pieszo z Rymanowa-Zdroju do Iwonicza-Zdroju i z powrotem

Nocowaliśmy w Apartamentach Rymanów – Na szlaku wina i soli, w kamienicy przy rynku w Rymanowie. Wejście prowadzi prosto z rynku, apartament zajmuje drugie piętro. Doba kosztowała 265 zł, a zostaliśmy na dwie noce. Rynek okazał się wygodną bazą. Do piekarni przechodzicie na drugą stronę placu, do bistro idziecie kilka minut.

Nazwa apartamentów nie jest ozdobą. Tędy biegł dawny trakt: na północ jechały nim beczki węgierskiego wina, na południe wozy z solą.

Łazienka jest osobna, z przeszkloną kabiną.

Sauna fińska działa na miejscu. Godzina kosztuje 100 zł niezależnie od liczby osób, maksymalnie czterech. Saunę rezerwujecie razem z noclegiem. Wymeldowanie o 12:00 zostawia czas na poranny seans.

Śniadanie zjedliśmy w piekarni Chlebak przy rynku w Rymanowie, po przeciwnej stronie niż apartamenty. Przy tym samym rynku urodził się Isidor Isaac Rabi, jedyny noblista Podkarpacia. Od jego metody zaczął się dzisiejszy rezonans magnetyczny.

Każda pozycja ma swój opis i cenę. Łatwo zdecydujecie, co zamówić i ile zapłacicie.

Zamówiliśmy jagodziankę za 19,50 zł, maliniankę za 16,50 zł, americano za 12 zł i caffè latte za 13 zł. Rachunek na dwie osoby: 61 zł. Usiedliśmy na zewnątrz, w szpalerze drzew przy rynku, z widokiem na wieżę kościoła.

Tu kupicie na trasę wszystko, co zjecie po drodze. Aż do Iwonicza-Zdroju nie miniecie ani sklepu, ani bufetu, ani drugiego miejsca z takimi wypiekami. Wzięliśmy dwa croissanty z pistacją i drożdżówkę z borówką, razem 22,60 zł. Do tego półtora litra wody na osobę w jedną stronę.

Auto zostawiliśmy na bezpłatnym parkingu przy amfiteatrze, przy ulicy Stanisława Wyspiańskiego. Obok stoi budynek z bezpłatnymi toaletami, ostatnimi przed Iwoniczem-Zdrojem. 35 metrów dalej czeka drogowskaz PTTK. Iwonicz-Zdrój ma zresztą lepsze oznakowanie niż Rymanów-Zdrój i przekonacie się o tym po południu. Ulica nosi swoje nazwisko nieprzypadkowo: Wyspiański mieszkał tu w dawnym sanatorium „Leliwa" i napisał w nim dwa wiersze.

Ścieżka zaczyna się 500 metrów od parkingu, w punkcie o współrzędnych 49.54763 N; 21.84657 E. Z drogi głównej kieruje tu strzałka: do czerwonego szlaku PTTK i do zielonego szlaku przyrodniczego, którym weszliśmy. Tabliczka stoi też w lesie, tuż przed początkiem szlaku. Współrzędne zostawiamy jako pomoc w nawigacji. Ta zielona ścieżka nosi nazwę „Tajemnice Mogiły".

Ścieżka pnie się od pierwszych metrów: najpierw świerki, potem las mieszany, wyżej buczyna. Pod nogami macie ubitą ziemię, korzenie i pojedyncze kamienie. Sucho idzie się wygodnie, po deszczu korzenie robią się śliskie. Od wejścia w las do tabliczki szczytowej pokonacie 175 metrów w pionie i to cała stromizna tego dnia. Wyżej, na czerwonym szlaku, trasa się wypłaszcza i prowadzi szeroką drogą.

Pierwszego człowieka spotkaliśmy dopiero na skrzyżowaniu z czerwonym szlakiem. Przez pierwszą godzinę słychać tu wyłącznie własne kroki. Cień trzyma na całym podejściu. W upał idzie się tędy lepiej niż otwartym grzbietem po drugiej stronie pętli. Trawa i jeżyny ocierają się tu o łydki przez cały wrzesień. Razem z nimi zbieracie kleszcze, więc wieczorem sprawdźcie nogi.

Na szczycie Mogiły, 606 m n.p.m., buki zamykają horyzont ze wszystkich stron. Wierzchołek poznacie po tabliczce przybitej do pnia.

Skąd ta nazwa? Na wschodnim stoku, w stronę sanatorium „Gozdawa", leży symboliczna mogiła radzieckiego dywersanta zastrzelonego tu w lipcu 1944 roku. Językoznawcy podają wytłumaczenie starsze i prostsze: w dawnych karpackich nazwach „mogiła" znaczyła po prostu wzniesienie. Żadnej z tych wersji dziś nie rozstrzygniemy.

Za szczytem ścieżka schodzi grzbietem w dół. Gałęzie świerków zwisają nisko i zamykają ją niemal w tunel.

Po ośmiu minutach ścieżka wyprowadza na szeroką, kamienisto-żwirową drogę leśną. Na pniach widzicie poziome pasy: biały, czerwony, biały. To Główny Szlak Beskidzki. Drogowskazu w tym miejscu nie ma, więc skręcacie w prawo, na zachód, w stronę Iwonicza-Zdroju.

Czerwony szlak to najłatwiejsza część drogi do Iwonicza-Zdroju. Prowadzi szeroką drogą, niemal poziomo, cały czas w lesie. Nogi odpoczywają tu po podejściu pod Mogiłę. Croissanty z Chlebaka zjedliśmy w marszu. Tuż za łącznikiem żółtego szlaku „Pielgrzymka do cudownej wody" odbija droga do Klimkówki.

Na czerwonym szlaku zaczęli pojawiać się ludzie i naliczyliśmy jedenaście osób. Od parkingu do delikatesów w Iwoniczu-Zdroju macie 7 km. Idziecie przez teren, na którym żyją niedźwiedzie i wilki. Na zarośniętych odcinkach rozmawiajcie głośno, a psa prowadźcie na smyczy. My nie spotkaliśmy ani zwierzęcia, ani śladów.

Szlak wyprowadza was pod delikatesy. Tu ostatni raz uzupełnicie wodę i prowiant przed powrotem. Stamtąd idziecie główną drogą na południe, do placu Dietla, czyli do serca strefy uzdrowiskowej.

Po lewej, przed wejściem na deptak, znajdziecie CHOCOLATE MASTER Daniel Staroń. Wzięliśmy kawałek tortu pawłowa, mrożoną herbatę, duże americano i gałkę lodów. Rachunek: 67,50 zł.

Na placu Dietla stoją dwa najbardziej rozpoznawalne budynki uzdrowiska. Bazar z czworoboczną wieżą zegarową i Dom Zdrojowy, w którym urzęduje dziś Centrum Informacji Turystycznej. Deptak przejdziecie w kilka minut. Stoją przy nim drewniane wille z werandami, rzeźbionymi balustradami i zdobionymi szczytami. Pijalnia przy placu Karola i Józefa 2 jest czynna codziennie od 8:00 do 18:30. Wody pochodzą z kilku odwiertów: od ledwie zmineralizowanej po mocną, jodkową. Lecznicze właściwości tych wód opisywali lekarze już w XVI wieku. Stąd te ponad 440 lat tradycji.

Deptak jest krótki, ale gęsty. Wille stoją jedna przy drugiej, a każda ma inną snycerkę w szczycie i inną balustradę werandy. Za ostatnim budynkiem od razu zaczyna się zalesiony stok.

To, co oglądacie, zaprojektowała kobieta. Amelia Załuska rysowała plany zabudowy uzdrowiska i sama pilnowała budowy. Według jej projektu stoi Stary Pałac z czterokolumnowym portykiem, najstarszy budynek zdroju.

Nie wszystkie budynki zostały odnowione. W drodze do szlaku, jeszcze przed deptakiem, mijacie jeden taki dom. Drewno szare od słońca, rdza na blasze, chwasty pod balustradą werandy.

W godzinę zjedliśmy deser, przeszliśmy deptak w obie strony, obejrzeliśmy Bazar i napiliśmy się wody w pijalni. Tyle wystarczy, żeby zobaczyć to, po co tu przyszliście, i ruszyć dalej z zapasem światła. Jeśli macie więcej czasu, do Bełkotki dojdziecie aleją Wincentego Pola w kwadrans od Centrum Informacji Turystycznej. To źródło, z którego ulatnia się gaz, a woda przez to bulgocze i stąd wzięła się nazwa. Dziś bulgocze już słabo. Nad źródłem stoi pomnik Wincentego Pola z wierszem na tablicy.

Na Iwonicz-Zdrój zaplanujcie od 45 minut do 1,5 godziny. Krócej nie ma sensu, skoro szliście tutaj trzy godziny.

Zielony szlak zaczyna się przy deptaku. Idziecie na południe główną drogą, a po kilkunastu minutach mijacie drewniany amfiteatr i starą skocznię narciarską. Wejście na szlak znajdziecie naprzeciw nich. Zachowały się próg, schody, fragmenty drewnianej rozbiegówki i wieża sędziowska. Największa z trzech tutejszych skoczni miała sztuczne oświetlenie i rekord 62,5 metra.

Na powrót też liczcie około 3 godzin, ale wracacie inaczej. Podejście jest dłuższe i znacznie łagodniejsze niż pod Mogiłę, a po drodze mijacie kilka polan. Ostatni odcinek prowadzi przez otwartą halę, bez cienia, dlatego warto wziąć czapkę lub inne nakrycie głowy.

Na wysokości 626 m n.p.m. stoi wiata, a przy niej tablice z odległościami.

Ten odcinek jest najprzyjemniejszą częścią dnia. Idziecie górą, po trawie, z kotliną rozłożoną w dole. Zielony szlak należy do Rymanowskiego Szlaku Rowerowego. Nachylenie jest na tyle łagodne, że rowerzystów spotkaliśmy sporo.

Ze szczytu widzicie Cergową i pasmo Bukowicy, a przy dobrej widoczności Bieszczady. Szesnaście kilometrów na północ leży Krosno, a patrzycie na nie ponad Iwoniczem-Zdrojem, z którego właśnie przyszliście. Tatr nie zobaczyliśmy. Powietrze było za mało przejrzyste, a horyzont zostawał zamglony nawet w lornetce.

W dole widać zabudowania Bałucianki. Kilometr zejścia ze szlaku i stajecie przed drewnianą cerkwią greckokatolicką Zaśnięcia Matki Bożej. Wracacie tą samą drogą, na punkt widokowy.

Przymiarki należą do piętnastu szczytów Krośnieńskiej Korony Górskiej, odznaki PTTK Krosno. Zdobywacie ją w dowolnej kolejności i bez limitu czasu. Na każdym szczycie robicie zdjęcie, wklejacie je do książeczki, a komplet weryfikuje bezpłatnie Oddział PTTK w Krośnie.

Tuż przy szczycie ciągnie się szeroka, skoszona łąka. Tam rozłożyliśmy resztę prowiantu. Po sześciu godzinach marszu kwadrans na plecach w suchej trawie dał więcej niż jakakolwiek ławka.

W drodze w dół drzewa rozstępują się jeszcze raz i odsłaniają całą dolinę Rymanowa-Zdroju. Białe zabudowania uzdrowiska leżą między zalesionymi grzbietami. Nikt tego miejsca nie oznaczył, po prostu kończy się las.

Potem zielony szlak wchodzi w buczynę i prowadzi drogą wgłębną między dwiema ziemnymi skarpami. Pod nogami macie ubitą glinę z koleinami, a po deszczu koleiny robią się jak mydło. Ten szlak sprowadza was prosto na parking przy amfiteatrze, czyli tam, skąd rano wyszliście.

Auto zostawiliśmy tam, gdzie stało, i poszliśmy jeszcze przez centrum Rymanowa-Zdroju. Nóg starczyło nam na niecałe 2 km wzdłuż Taboru, jedną stroną i z powrotem drugą. Zeszła nam na tym niecała godzina, bo co chwilę przystawaliśmy. Rzeka płynie przez sam środek uzdrowiska, więc spacer i zwiedzanie robicie za jednym razem. We wrześniu rzeka była płytka, z dnem w dużej części odsłoniętym. Nad progiem wodnym prowadzi stalowa kładka i dzięki niej wrócicie drugim brzegiem.

W parku zdrojowym działa tężnia solankowa, czyli naturalny inhalator. Siadacie i oddychacie. Kilka kroków dalej, na ławeczce, siedzi odlana z brązu hrabina Anna Potocka, założycielka zdroju. Miejsca obok starczy, żeby się dosiąść. Trzy zdroje w pijalni noszą imiona jej rodziny: Tytus, Klaudia i Celestyna. Pod tymi samymi imionami pijecie je tam do dziś. Te same wody trafiają do butelek, bo „Celestynka" i „Rymanów-Zdrój" to woda stąd. Ten spacer nie dołożył nam do rachunku ani złotówki. Kwadrans przy tężni po siedemnastu kilometrach daje więcej niż godzina na ławce.

Po drodze mijacie dwa drewniane sanatoria: MARIA i OPATRZNOŚĆ. Oba stoją na terenie uzdrowiska, więc oglądacie je od strony drogi.

Rymanów-Zdrój jest, obok Rabki-Zdroju, jednym z dwóch polskich uzdrowisk dziecięcych. Powietrze ma tu podwójny charakter: górski, bo Beskid Niski, i morski, bo w wodach jest dużo jodu i bromu.

Wieczorem wróciliśmy do Rymanowa, na jedyny ciepły posiłek tego dnia. Do Bistro Winnice Rymanów szliśmy kilka minut. Nazwa nie jest ozdobna: nad miastem, na okolicznych wzgórzach, leży sześciohektarowa winnica z johanniterem, seyvalem i marechal fochem. Podkarpacie ma własny Karpacki Szlak Wina.

Wnętrze jest wysokie i odrestaurowane: odsłonięta cegła, betonowy filar, czarne instalacje pod sufitem, pianino, orientalny dywan, duże kolorowe obrazy. Stoliki stoją daleko od siebie, a przy takiej wysokości rozmowy się nie zlewają.

W karcie jest głównie pizza. Wzięliśmy pizzę bianco za 43 zł, pizzę cotto za 45 zł, tiramisu za 25 zł, piwo Cwany IPA za 21 zł i wodę z cytryną i miętą za 10 zł. Rachunek na dwie osoby: 144 zł. Deser bierzcie jeden na dwie osoby, bo porcje są duże.